Wat is de spijtoptantenregeling?
Op grond van de spijtoptantenregeling kunnen echtgenoten die er spijt van hebben dat ze geen huwelijksvoorwaarden hebben gemaakt vóór het huwelijk, alsnog een en ander tijdens het huwelijk herstellen. De termijn waarbinnen dat mogelijk is zonder belastingschade (schenkbelasting) te lijden is 3 jaar na de huwelijksdatum.
Er wordt geen schenkbelasting geheven als vanwege een misverstand voorafgaand aan het huwelijk geen huwelijkse voorwaarden zijn opgesteld en de goederen zodanig worden verdeeld dat de echtgenoten gerechtigd zijn tot dezelfde goederen als die ze al vóór het huwelijk hadden.
De spijtoptantenregeling is opgenomen in een beleidsbesluit van de minister van Financiën (de dato 5 juli 2010, nr. DGB2010/872M).

Voorbeeld
Jan en Greet waren gehuwd in algehele gemeenschap van goederen. Omdat het Jan slecht ging met zijn bedrijf en hij het privévermogen van Greet wilde beschermen, hebben Jan en Greet binnen 3 jaar na het sluiten van het huwelijk alsnog huwelijkse voorwaarden opgesteld. Hierbij is gebruik gemaakt van de fiscale ‘spijtoptantenregeling’. Daarmee werd de vermogenssituatie van vóór het huwelijk weer in ere hersteld, door huwelijksvoorwaarden op te stellen waarbij geen enkele gemeenschap van goederen bestond. De zaken werden tussen Jan en Greet verdeeld zoals het was voordat ze elkaar het jawoord gaven.
Het gevolg is dat de (nieuwe) schuldeisers van Jan geen verhaal hebben buiten het vermogen van Jan, omdat het gemeenschappelijke vermogen, waarop een schuldeiser zich zou kunnen verhalen, er niet meer is. Het vermogen van Greet is in beginsel niet aan te spreken door de (nieuwe) schuldeisers.

Addertjes onder het gras
Er zijn echter enkele addertjes onder het gras.
De eerste adder betreft het verhaal dat de schuldeisers van Jan hadden op het moment van het huwelijk tot het moment van ontbinding van de gemeenschap van goederen (de eerste dag na het ondertekenen van de huwelijksvoorwaarden).
Deze “oude” schuldeisers mogen hun vordering nog steeds verhalen op de goederen van Greet, die zij terug heeft gekregen na de verdeling van de gemeenschap. Dus ook na het maken van de huwelijksvoorwaarden is Greet er niet zeker van dat haar goederen veilig zijn. De schulden die Jan maakt na het opmaken van huwelijksvoorwaarden, kunnen in beginsel niet bij Greet worden verhaald.

Een tweede adder betreft de situatie in geval van echtscheiding.
Bij de verdeling van de huwelijksgemeenschap na het opstellen van de huwelijksvoorwaarden, is onder andere de onderneming van Jan zonder enige vergoeding aan hem toegedeeld. Als Jan enige tijd later aangeeft te willen scheiden, kan Greet geen aanspraak maken op de waarde van de (gegroeide) onderneming. Dat was tot het opstellen van de huwelijksvoorwaarden helemaal anders, toen ze nog tot de helft van de onderneming gerechtigd was.
Dit laatste probleem kan worden ondervangen door een zogenaamd finaal verrekenbeding op te nemen in de huwelijksvoorwaarden. Dat is een clausule, die er kort gezegd voor zorgt dat bij het einde van huwelijk tussen de echtgenoten wordt afgerekend alsof er een gemeenschap van goederen heeft bestaan.
De keerzijde hiervan is echter weer dat de waarde van de onderneming moet worden gedeeld tussen de echtgenoten; het is de vraag of de onderneming voldoende liquide middelen in haar kapitaal heeft om de helft van de waarde van de onderneming in het geval van scheiding te kunnen uitbetalen. Mocht dat niet het geval zijn dat kan de onderneming in de problemen komen en kan haar voortbestaan worden bedreigd. Het is dan ook aan te raden in de huwelijksvoorwaarden een uitgebreide regeling op te nemen, waarin onder meer een gespreide betaling wordt afgesproken.
Voor dit maatwerk advies kunt u bij ons terecht.

Conclusie
Het opmaken van huwelijksvoorwaarden nadat echtgenoten in algehele gemeenschap van goederen zijn getrouwd, is geen sine cure.
Voor iedere aanstaande echtgenoot, met name degene die een onderneming drijven of in de toekomst willen beginnen, is het bewust zijn van de zakelijke aspecten van het huwelijk buitengewoon belangrijk.

Schermafbeelding 2015-04-28 om 16.05.58